Mówiąc o Américe Sánchez, zagłębiamy się w historię wizualną Barcelony. i, co za tym idzie, w dużej części współczesne obrazy graficzne HiszpaniiWiele logotypów, plakatów i banerów, które każdy Barcelończyk rozpoznaje niemal bez zastanowienia, nosi jego podpis, nawet jeśli nie zawsze zdaje sobie z tego sprawę. Od identyfikacji wizualnej marki Vinçon po logo Museu Picasso, w tym kandydaturę Barcelony na organizatora igrzysk olimpijskich w 92 roku i stulecie Barcelony, jego prace dyskretnie przenikały do codziennego życia ludzi, aż stały się wszechobecne. America Sanchez, projektant najbardziej kultowych logotypów.
Za tym pseudonimem kryje się fascynująca biografia: Juan Carlos Pérez Sánchez, urodzony w Buenos Aires w 1939 rArtysta samouk, z jedną nogą w rygorze Międzynarodowego Stylu Typograficznego, a drugą w popularnym projektowaniu graficznym, komiksach undergroundowych i rozbrajającym humorze. Grafik, fotograf, ilustrator, nauczyciel, badacz i kompulsywny rysownik, stworzył wielopłaszczyznową karierę, w której zlecenia komercyjne, artystyczne eksperymenty i refleksja kulturowa nieustannie się przeplatają.
Z Buenos Aires do Barcelony: podróż, która zmieniła hiszpańskie projektowanie graficzne
Historia ta narodziła się w Buenos Aires w połowie XX wieku.gdzie młody Juan Carlos zaczął torować sobie drogę jako projektant bez uczęszczania do formalnych szkół. Był samoukiem, z niemal obsesyjną dbałością o typografię i porządek wizualny, pod silnym wpływem Międzynarodowy styl typograficzny lub styl szwajcarski: przejrzyste siatki, oszczędność zasobów, przemyślane hierarchie i absolutne zaufanie do mocy litery jako elementu strukturyzującego.
Zanim przepłynęliśmy Atlantyk, pracuje w agencji reklamowej Agnsgdzie z pierwszej ręki poznaje kody komunikacji komercyjnej. Ten okres, zamiast ograniczać się do reklamy, pomaga mu dojść do bardzo osobistego wniosku: design powinien być czymś więcej niż tylko narzędziem sprzedaży produktów; może pełnić funkcję języka, systemu i narzędzia kulturowego do interpretowania i przekształcania rzeczywistości.
W 1965 roku zdecydował się na ostateczny krok: wsiąść na pokład transatlantyckiego liniowca Giulio Cesare i popłynąć do BarcelonyTowarzyszy mu przyjaciel i kolega Alberto di Mauro, z którym dzielił pracę w Agens. Anegdota o statku o imperialnej nazwie idealnie wpisuje się w ideę „podboju nowego świata”: zaledwie dwa dni po przybyciu otrzymuje pierwsze zlecenie dla Pirelli – reklamę termoforów, w której występują dziewczyny, które musiały zostać specjalnie kupione po wyjściu z biura klienta z pracą pod pachą.
Ich przybycie do miasta ma miejsce w bardzo specyficznym kontekście: masowe przybycie pokolenia argentyńskich projektantów które na zawsze zrewolucjonizują lokalne projektowanie graficzne. Nazwy takie jak Ricardo Rousselot, Mario Eskenazi, Carlos Rolando, Jorge Pensi czy Norberto Chaves Wnoszą nowoczesną, koncepcyjną i metodologiczną perspektywę do kraju, w którym projektowanie wciąż nie było zbyt profesjonalne i było utrudnione przez szary klimat frankizmu.
W tej Barcelonie, nieco zacofanej, ale na progu twórczej eksplozji, Historia Ameriki Sancheza to powiew świeżościSam wspominał, że został przyjęty „jako wyjątkowy talent”: wniósł materiały i podejścia, które były już ugruntowane w Buenos Aires, ale tam były nowatorskie. Nie był niewłaściwym człowiekiem w niewłaściwym miejscu, wręcz przeciwnie: właściwą osobą w idealnym czasie, gdy lata siedemdziesiąte zbliżały się wielkimi krokami, a atmosfera kulturalnego wrzenia gotowa była eksplodować.
Pseudonim, postawa i sposób rozumienia designu
Pseudonim Juana Carlosa, América Sánchez, nie jest zwykłym kaprysem.Przyjął go w hołdzie dla matki, a gest ten już zapowiadał bardzo osobisty sposób pozycjonowania się w świecie: serdeczny, niekonwencjonalny, daleki od zbędnej powagi. Z biegiem lat pseudonim ten stał się prawdziwą marką autorską, rozpoznawalną w bardzo różnych dziedzinach: od designu instytucjonalnego po komiksy, w tym rysunek, fotografię i ilustrację prasową.
Jego samokształcenie wcale nie było przeszkodą, Przekłada się to na niezwykłą swobodę metodologicznąPrzejmuje dyscyplinę i myślenie typograficzne ze stylu szwajcarskiego, ale nie pozostaje przy ortodoksyjnym podejściu: łączy je z odniesieniami do kultury popularnej, komiksów undergroundowych, amerykańskiego popu i grafiki ulicznej, tworząc styl, który w zależności od kontekstu może być stonowany lub świąteczny, ale zawsze inteligentny i pełen zamysłu.
W 1992 roku postanowił nadać swojej tożsamości nowy wymiar: Przepisz swoje imię zawodowe na America Sanchez, bez akcentówZnów mamy tu nawiązanie do amerykańskich korzeni autorki i jej matki, ale także grę graficzną i językową, formalne uproszczenie wpisujące się w szwajcarską ideę oczyszczenia i zredukowania do tego, co istotne, bez utraty znaczenia.
Jego podejście do zawodu jest dalekie od podejścia gwiazdorskiego projektanta, narzucającego swój styl każdemu klientowi. Ci, którzy z nim pracowali, podkreślają coś wręcz przeciwnego.Jego umiejętność słuchania, dostosowywania języka wizualnego do potrzeb każdego projektu, a jednocześnie subtelnego wkomponowywania go w swój własny styl, nie tracąc przy tym osobowości, wyjaśnia, dlaczego potrafił współpracować z tak różnorodnymi instytucjami, nie powtarzając się ani nie uciekając do prostych formułek.
EINA i nauczanie: nauczanie projektowania, aby nauczyć się projektować
Rok po przybyciu do Barcelony, w 1966 roku, América Sánchez rozpoczęła pracę jako nauczycielka.Dołączył do grupy założycieli Escola EINA, ośrodka, który odegrał kluczową rolę w kształceniu kilku pokoleń projektantów graficznych w Katalonii. Wraz ze swoim przyjacielem i kolegą projektantem Yvesem Zimmermannem objął kierownictwo nad wydziałem projektowania graficznego, przekształcając tym samym sale lekcyjne w własne laboratorium refleksji.
On sam niejednokrotnie wyjaśniał, że W EINA naprawdę nauczył się projektowaćNauczając, był zmuszony porządkować swoje idee, wyjaśniać procesy i kwestionować automatyczne reakcje. Ta dynamika wzajemnego oddziaływania między nauczaniem a praktyką zawodową wzmacnia jego rolę intelektualnego autorytetu w tej dziedzinie, wykraczając daleko poza konkretne projekty, które realizuje.
Jego praca w szkole nie ogranicza się do prowadzenia zajęć i programów. Zaprojektował również pierwsze identyfikacje graficzne EINANadając ośrodkowi wizerunek zgodny z nowoczesną i eksperymentalną wizją, którą chcieli promować. Współpracując z EINA oraz innymi szkołami i instytucjami, przyczynia się do umacniania kultury projektowania opartej na krytycznym myśleniu, obserwacji i kulturze wizualnej, a nie tylko na użyciu narzędzi.
Bycie nauczycielem projektantów w czasach, gdy ta dziedzina dopiero zaczynała się kształtować w Hiszpanii, oznaczało coś więcej niż tylko przekazywanie technik. Polega ona na pomaganiu w budowaniu kryteriów, słownictwa i sposobów widzenia. co ostatecznie ukształtowało hiszpańskie projektowanie graficzne w kolejnych dekadach, zwłaszcza w Katalonii. Dla wielu to dziedzictwo pedagogiczne jest równie ważne, jak jego najsłynniejsze logo.
Tożsamość instytucjonalna i logo będące częścią krajobrazu
Jeżeli jest jakiś obszar, w którym nazwisko América Sánchez pojawia się raz po raz, to jest to tożsamość instytucjonalna i korporacyjna.Już od najmłodszych lat specjalizował się w tego typu zleceniach, a także w projektowaniu graficznym dla celów kulturalnych i komercyjnych. Jego prace są cenione za skrupulatną dbałość o typografię, niemal obsesyjne wyrafinowanie formalne i zaskakującą umiejętność ujmowania złożonych znaczeń w pozornie proste symbole.
Lista klientów i projektów jest przytłaczająca: logo kandydatury Barcelony na igrzyska olimpijskie i różne plakaty związane z tym wydarzeniem; Logo stulecia FC Barcelona; wizerunek sklepu Vinçon; ten logo Muzeum Picassatożsamość Teatr Narodowy Katalonii; marki dla Vieta, la Caixa, Torraspapel, Cervezas Moritz; Szkoła EINA; Col·legi d'Arquitectes de Catalunya; Generalitat Katalonii; festiwal grecki; Rada Miasta Barcelony; uroczystości Mercè; grupa teatralna Tricicle; Klinika Szpitalna; Księgarnia Laie; nawet skromny sklep z kurczakami na jego ulicy, Ouyeah!Trudno znaleźć dziedzinę życia w Barcelonie, w której barcelońska architektura nie pozostawiłaby po sobie żadnego śladu, obok innych, które kształtują miejski krajobraz.
Oprócz logotypów, Jego ręka stoi za kultowymi nagłówkami kultury alternatywnejTytuł magazynu „El Víbora”, logo „Ajoblanco” czy identyfikacja wizualna miejsc takich jak El Velódromo czy KGB – wszystko to składa się na poczucie wszechobecności: jego prace przemierzają bardzo różne warstwy miasta, od prestiżowych instytucji po lokalne przedsiębiorstwa, przechodząc przez podziemne wydawnictwa i festiwale kulturalne.
Wiele z tych projektów zostało przeanalizowanych w książkach i czasopismach specjalistycznych, Stały się częścią zbiorowej wyobraźni kilku pokoleńSkuteczność ich marek polega na tym, że choć są one efektem wyrafinowanej myśli i niezwykłego kunsztu technicznego, postrzegane są jako coś naturalnego, natychmiastowego, niemal nieuniknionego. Kiedy się je zobaczy, trudno wyobrazić sobie lepsze rozwiązanie dla danej instytucji czy wydarzenia.
Grafika kulturalna, wystawy i recenzje jego twórczości
Losów Amériki Sánchez nie da się zrozumieć wyłącznie przez pryzmat jej zleceń na prace związane z tożsamością.Jego prace z zakresu grafiki kulturowej – plakaty, programy, kampanie na festiwale i domy kultury – były równie ważne. Współpracował z Liceu, Festiwalem Grec, Fundacją Joana Miró, galeriami takimi jak Dalmau oraz ze sceną muzyczną Nova Cançó i Ona Laietana, pozostawiając po sobie obrazy, które dziś stanowią małe kamienie milowe w wizualnej pamięci Barcelony o transformacji i demokracji.
Podejmowano próby ukazania różnorodności jego twórczości. Jednym z najbardziej ambitnych jest „America Sanchez: klasyka, nowoczesność, jazz i tropiki”Wystawa, która odbyła się w Palau Robert w Barcelonie, była kuratorem Juana Riancho i zorganizowana przez Direcció General de Difusió de la Generalitat de Catalunya we współpracy z Archivo Lafuente w Santander. Został on podzielony na siedem sekcji: Z Buenos Aires do Barcelony, Podróż do Utopii, Boom na Design, Projektowanie Marki, Strategie Graficzne, Artysta y Zbieranie rzeczyKażda sekcja prezentowała inne oblicze autora, którego nie da się sklasyfikować, potrafiącego przechodzić od najpoważniejszych zleceń instytucjonalnych do zabawnych i ryzykownych eksperymentów graficznych.
Wystawa Palau Robert, zbudowana na podstawie bogatej kolekcji z Archiwum Lafuente, uzupełnionej o zbiory katalońskie i reprodukcje faksymile, Dzięki projektowi graficznemu można było prześledzić historię Barcelony na przestrzeni 40 lub 50 latNie chodziło tylko o oglądanie plakatów i marek; to była podróż przez transformację miasta i jego kultury wizualnej. Można tam było zobaczyć zarówno słynne dzieła, jak i te bardziej intymne, takie jak „Mural Płatek Śniegu”, złożony ze zdjęć goryla albinosa o imieniu Snowflake, który Sánchez przechowuje od ponad trzech dekad.
Poza Barceloną, Casa de América w Madrycie była gospodarzem retrospektywy „América America”W ramach Madrid Gráfica, wystawa zgromadziła niektóre z jego najbardziej reprezentatywnych prac, podkreślając zarówno jego dorobek jako projektanta marek instytucjonalnych, jak i jego talent jako znakomitego rysownika, wraz z portretami i pracami osobistymi, które ujawniają jego ironiczną, szczerą, a nawet nieco psotną perspektywę. Wystawa nawiązała również dialog z innymi międzynarodowymi projektami graficznymi, podkreślając rolę Sáncheza jako jurora i czołowej postaci na scenie iberoamerykańskiej.
Rysunek, humor i seria „Bidujos/Bibujos”
Za każdym logo i plakatem América Sánchez kryje się coś, co uważa za istotne: rysunekDla niego rysunek jest podstawą wszelkiej pracy graficznej, najstarszym, najaktualniejszym, najbardziej złożonym, a zarazem najtańszym medium. Już w swoim Manifest Rysowania W 1979 roku wysunął swoisty slogan: „Rysuj. Najstarszy, najnowocześniejszy, najtrudniejszy i najtańszy środek wyrazu na świecie”. Dekady później, odbierając Laus de Honor w 2020 roku, powtórzył radę dla młodych projektantów: rysujcie, bo stamtąd wszystko się bierze, a jeśli zechcą, mogą to potem przenieść na komputer.
Jego praca jako ilustratora jest mniej znana niż jego praca jako projektanta marek, Wyraźniej widać to na wystawach takich jak „Bidujos” (nazywanych też „Bibujos”), w przestrzeni Gabinete de Dibujos w Walencji. Tytuł już podsumowuje jego ton: gra językowa, która pasuje do spontanicznej i radosnej osobowości, i która jasno pokazuje, że nie ma tu literówki, a jedynie chęć zabawy.
„Bidujos” prezentuje wybór prac na papierze, stworzone głównie w XXI wieku i uratowane z licznych folderów gromadzących się w jego pracowni w BarcelonieRysunki te są podzielone na „gatunki”, od pozornie klasycznych po ekstrawaganckie: fauna, botanika, jedzenie i napoje, portrety, fryzjerstwo, pejzaże, rysunki na fotografiach, dziki… Znajdują się tam również niezwykle rozbudowane serie, takie jak „Portrety romańskie”, inspirowane postaciami z romańskich sal Museu Nacional d'Art de Catalunya, oraz seria „Pintan Bastos (todo se complica)”, opracowana w czasie lockdownu na podstawie asa trefl z hiszpańskiej talii kart.
Zestaw uzupełniają: bardzo osobiste pocztówki kaligraficznePełne osobistych przesłań lub popularnych wyrażeń, jak choćby zachwycające „Gorąca woda w każdym pokoju”, prace te odsłaniają intymny, ironiczny i emocjonalny wszechświat graficzny, który, choć niekiedy odbiega od komercyjnych zleceń, ostatecznie wpływa na jego twórczość. Jego „poważne” prace czerpią z eksperymentalnego laboratorium szkicowników, gdzie kaligrafia, kolaż, odniesienia historyczne i bardzo specyficzne poczucie humoru przeplatają się.
Wpływy, strategie graficzne i perspektywa międzynarodowa
Analizujący jej twórczość podkreślają związek Amériki Sánchez z trendami międzynarodowymi.zwłaszcza w kontekście wydarzeń w Stanach Zjednoczonych w latach siedemdziesiątych. Krytycy tacy jak Óscar Guayabero dostrzegli paralele między niektórymi jego pracami a światem Push Pin Studios Seymoura Chwasta, Miltona Glasera czy Edwarda Sorela: połączenie ekspresyjnego rysunku, odniesień do popkultury i powrotu do komiksów jako głównego materiału dla grafiki.
W takich elementach jak plakaty Festiwalu Jazzowego czy kultowe torby Vinçon, Cień Miltona Glasera pojawia się jako miłe odniesienieNie chodzi tu o umniejszenie oryginalności Sáncheza, lecz o umiejscowienie go w międzynarodowym kontekście, w którym jego twórczość idealnie się wpisuje. Jednocześnie jego twórczość nawiązuje dialog z europejskim graficznym postmodernizmem, zwłaszcza w podejściu do zawłaszczania obrazów z przeszłości i bezkompromisowego ich remiksowania. Dialog ten lepiej zrozumieć, gdy porówna się go z innymi postaciami, takimi jak… Paul Randktórego idee dotyczące tożsamości pokrywają się z niektórymi formalnymi podejściami, jakie Sánchez stosuje w odniesieniu do swoich marek.
W dziedzinie, którą sam nazywa „strategiami graficznymi”, Odzyskuje i oddaje hołd dawnym grafikom, znakom, popularnym krojom pisma, starym reklamom i motywom dekoracyjnymCzyni to, odrzucając podejście „czystej karty” bardziej dogmatycznego ruchu współczesnego i odzyskując popularną grafikę jako wartościowy surowiec do konstruowania nowych, eklektycznych i świątecznych obrazów. Jego twórczość, będąca połączeniem malarstwa, kolażu i rysunku, stanowi poligon doświadczalny, z którego wyłaniają się rozwiązania dla zleceń komercyjnych.
Ta otwartość na to, co hybrydowe i transwersalne, połączona z rygorem wyniesionym ze stylu szwajcarskiego, Wyjaśnia, dlaczego jego praca jest jednocześnie bardzo lokalna i doskonale międzynarodowa.Ich marki funkcjonują w specyficznym kontekście Barcelony – nawiązują do miejskiego otoczenia, mowy i codziennych ikon – ale jednocześnie można je odczytywać i doceniać w kontekście teorii globalnego designu, w dialogu z innymi wielkimi nazwiskami XX wieku.
Wyróżnienia, nagrody i obecność w zbiorach
Wkład Ameriki Sancheza nie pozostał niezauważony przez instytucje i jury.. W 1992 roku otrzymał tytuł Krajowa Nagroda za Projekt, jedno z najwyższych wyróżnień w swojej dziedzinie w Hiszpanii. W 2001 roku został nagrodzony Nagroda Miasta Barcelony i przez całą swoją karierę był wielokrotnie uhonorowany nagrodą Nagroda Lausaw tym Laus de Honor z 2020 r., która podsumowuje całą jego karierę; jego twórczość regularnie bierze udział w wydarzenia projektowe i nagrody które konsolidują scenę zawodową.
Później, w 2013 roku, platforma Gràffica przyznała jej nagrodę Nagroda GrafficaJury doceniło nie tylko jego osiągnięcia zawodowe, ale także jego pracę jako popularyzatora i badacza form graficznych. Podkreślono jego umiejętność unikania samozadowolenia w sferze prac zleconych i ciągłego zgłębiania fotografii, ilustracji i badań wizualnych, „odrzucając technikę, by wydobyć wszystko, co nosi w sobie”, jak stwierdzono w uzasadnieniu nagrody.
Jego prace zostały docenione również poza ściśle zawodowym kręgiem projektowania graficznego. Jego prace fotograficzne znajdują się w zbiorach Biblioteki Narodowej FrancjiMuzeum Aurillac, Centrum IVAM Julio Gonzáleza i Muzeum Sztuk Pięknych w Houston. Ponadto kilka jego prac graficznych znajduje się w stałej kolekcji Muzeum Sztuki Nowoczesnej (MoMA) w Nowym Jorku, co jest wyraźnym wskaźnikiem międzynarodowego znaczenia jego wkładu.
Paradoksalnie, America Sanchez nie ma własnej strony internetowejJego prawdziwe portfolio rozsiane jest po ulicach, instytucjach, sklepach i wspomnieniach tych, którzy dorastali w otoczeniu jego obrazów. To rozproszenie wzmacnia przekonanie, że jego twórczość nie ogranicza się do cyfrowego archiwum czy muzeum, lecz jest osadzona w codziennym życiu i kulturze wizualnej miasta.
Archiwum Lafuente i budowa spuścizny
Zasadnicza część materialnego dziedzictwa Amériki Sánchez jest zachowana w Archiwum LafuenteTo prywatne archiwum w Santander, założone przez biznesmena José Maríę Lafuente, jest jednym z najpełniejszych w Europie. Na jego rzecz podpisano umowę z Muzeum Reina Sofía. W archiwum znajduje się około 120 000 dokumentów — książek, czasopism, fotografii, materiałów drukowanych, rękopisów, listów, kolaży, szkiców, plakatów, rysunków, komiksów, książek artystycznych — oraz ponad 3.000 dzieł sztuki.
W ramach tego ogromnego funduszu Zbiór poświęcony Sánchezowi jest szczególnie wyczerpujący i wnikliwy.Zaowocowało to wystawami i publikacjami, które pozwalają na krytyczny przegląd jego kariery. Dzięki temu archiwum możliwe było stworzenie retrospektywy w Palau Robert i wydanie wysokiej jakości katalogu, który łączy analizę historyczną, wywiady i szczegółową dokumentację fotograficzną.
Praca archiwalna jest kluczowa dla zrozumienia roli Amériki Sánchez w hiszpańskim i latynoamerykańskim projektowaniu graficznym. Zachowały się nie tylko najsłynniejsze eksponaty, ale także materiały przetwórcze.Szkice, testy typograficzne, makiety i odręczne notatki ujawniają, jak powstają te pozornie proste rozwiązania. Spojrzenie na tę stronę projektu pozwala lepiej zrozumieć połączenie intuicji, kultury wizualnej i metodologii, które stoją za każdym efektem końcowym.
Dialog pomiędzy Archiwum Lafuente, katalońskimi instytucjami i przestrzeniami, takimi jak Casa de América czy Madrid Gráfica zapewnia, że jego praca będzie nadal poddawana przeglądowi i kontekstualizowananie jako zamknięty rozdział, lecz jako żywe odniesienie dla nowych pokoleń projektantów, ilustratorów i artystów wizualnych.
Patrząc dziś na twórczość Amériki Sánchez, można niemal nieświadomie podróżować, pół wieku projektowania graficznego w Hiszpanii Poprzez logotypy, plakaty, nagłówki, rysunki i fotografie, które towarzyszyły transformacji Barcelony i jej sceny kulturalnej. Od młodego samouka, który przybył do Giulio Cezara z portfolio prac, po mistrza uhonorowanego nagrodami krajowymi i międzynarodowymi, prześledzono ścieżkę rozwoju osoby, która uczyniła z designu sposób myślenia o mieście, kulturze i życiu codziennym: z rygor typograficznynienasycona ciekawość, bezgraniczny humor i absolutna wierność najprostszemu i dla niego najważniejszemu gestowi ze wszystkich: kontynuuj rysowanie.
